Βουλή

Τοποθέτηση Κώστα Σκανδαλίδη στη συζήτηση επίκαιρης ερώτησης προς τον ΥΠ. Οικονομικών

 
θέμα : Σκοπεύει η Κυβέρνηση να εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ανάσχεση των επιπτώσεων από την κρίση που να μην εξαιρεί παραγωγικές και ευπαθείς ομάδες;
 

ΠΡΩΤΟΛΟΓΙΑ

Μακριά από εμένα και από εμάς ο μηδενισμός. Δεν μηδενίζουμε τα μέτρα για εργαζομένους και επιχειρήσεις. Πολλά από αυτά τα μέτρα ήταν και δικές μας προτάσεις. Τα αναδιατυπώσαμε, τα επικροτήσαμε και δημοσίως. Όμως, τα θεωρούμε, έστω και μ’ αυτή τη διαδικασία, αποσπασματικά και ανεπαρκή και λέμε ότι δείξατε μία συντηρητική αντιμετώπιση ως προς τις παραγωγικές και ευπαθείς δυνάμεις.


ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

Θα μου επιτρέψετε πάνω σ’ αυτό να κάνω τέσσερις σύντομες παρατηρήσεις. Πρώτα από όλα υποεκτιμήσατε την κλαδική επίπτωση της κρίσης. Μέσα σε λίγες μέρες, δύο φορές αναθεωρήσατε τους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριοτήτων. Το τελευταίο κύμα προβλημάτων αφορά τομείς του χονδρικού εμπορίου που δεν έχουν οικονομική δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα τα υδροηλεκτρικά υλικά.
Δεύτερον, σχεδιάσατε εργαλεία για την τόνωση της ρευστότητας μέσω των τραπεζών που δεν ανταποκρίνονται στο ύψος των απαιτήσεων. Απευθύνεστε στους μισούς επιχειρηματίες και τους άλλους μισούς τους κατατάσσετε στους κακοπληρωτές, έτσι όπως συμπεριφέρεστε. Με το 45% των επιχειρηματικών δανείων στο «κόκκινο» είναι φανερό ότι το μέτρο καταντά ατελέσφορο. Καμία κλιμάκωση, κανένα κριτήριο χορήγησης ρευστότητας, αδιαφορώντας για τις κλαδικές και εμπορικές συναλλαγές. Κρύβεστε πίσω από τραπεζικά κριτήρια, αφήνοντας ανεξέλεγκτη μία αγορά σε δραματική κρίση και καθήλωση, να καθορίζει τον αθέμιτο ανταγωνισμό.
Τρίτον, τεκμήριο για όσα λέω είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζετε τους επιστήμονες-ελεύθερους επαγγελματίες, ως ανειδίκευτους εργάτες που θα αναχαιτίσουν το πάγωμα των εργασιών τους με κατάρτιση. Γέμισε ήδη το διαδίκτυο με διαφημίσεις για το «voucher» από αυτούς που θα το εισπράξουν. Τέτοια ταχύτητα σε αξιοποίηση πόρων δεν έχει ξαναϋπάρξει ούτε στην κρίση ούτε στην ιστορία του ΕΣΠΑ. Αν δεν μπορείτε να σκεφτείτε άλλες ιδέες, δείτε το παράδειγμα της Δανίας, για την οποία η Επιτροπή ενέκρινε αποζημίωση στους αυτοαπασχολούμενους έως και το 75% της αναμενόμενης απώλειας κύκλου εργασιών.
Εμείς καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις και για όσους έχουν εξαιρεθεί, όπως οι αγρότες ή οι μακροχρόνιοι άνεργοι, οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις του τουρισμού ή οι υγειονομικοί που πρέπει να ενταχθούν στα βαρέα και ανθυγιεινά. Και βέβαια, για πολλοστή φορά επισημάναμε την ανάγκη για παράταση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας.
Τέταρτον, σπεύσατε εξαρχής να αυξήσετε υπέρμετρα την ελαστικότητα της εργασίας με την εκ περιτροπής, με αποτέλεσμα να αναγκαστείτε σε αναδίπλωση μετά τις μεγάλες και δικαιολογημένες αντιδράσεις. Αυτά σε ό,τι αφορά στο εθνικό επίπεδο.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

Σε ό,τι αφορά στο ευρωπαϊκό, θα επανέλθω μετά. Όμως, θέλω να κάνω μια μικρή υπόμνηση που αφορά το ύψος των πόρων. Τα 5 δισεκατομμύρια που επέλεξε η Κυβέρνηση να διατεθούν επιπλέον από τις πιστώσεις του κρατικού προϋπολογισμού είναι ένα ποσό εντελώς ανεπαρκές. Εξάλλου, ήδη αυτά δεσμεύτηκαν για την ανακούφιση των επιχειρήσεων τώρα. Είχατε όπλα και δυνατότητα να προγραμματίσετε και να διαθέσετε επιπλέον πόρους:
- από την άρση των δημοσιονομικών περιορισμών,
- από το πρόγραμμα ποσοτικής επέκτασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο αναμένεται να εξασφαλίσει ρευστότητα 12 δισεκατομμυρίων ευρώ με πολύ χαμηλά επιτόκια,
- από την ένταξη των ελληνικών κρατικών ομολόγων σε όλα τα προγράμματα αγοράς τίτλων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα,
- από την αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων που δίνουν η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων –μιλάτε για 2 δισεκατομμύρια-, το ευρωπαϊκό επενδυτικό ταμείο -μιλάτε για 1,2 δισεκατομμύρια-, το ειδικό ταμείο για την απασχόληση -η εκτίμηση είναι 2 δισεκατομμύρια για μας- και βέβαια το ΕΣΠΑ.

Το ερώτημα είναι γιατί μείνατε στη συντηρητική πολιτική των 5 δισεκατομμυρίων. Και δεν μιλάω, όπως λέει ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ, για ένα τεράστιο ποσό που δεν μπορεί να κοστολογηθεί και λοιπά. Έχω την εντύπωση ότι και κάτω από αυτές τις συνθήκες θα μπορούσατε να προγραμματίσετε και να μην είχατε τόσο συντηρητική εκτίμηση και να προσεγγίσετε το διπλάσιο, προκειμένου να αντιμετωπίσετε τις ανάγκες. Και βέβαια το λέω, γιατί όλες οι πολιτικές σας επιλογές γίνονται αποσπασματικά και όχι με ένα ευρύτερο και ολοκληρωμένο πρόγραμμα.

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ

Είναι φανερό ότι και από την προσωπική μου διαδρομή, αλλά και γενικότερα από το κλίμα της εποχής η εθνική συνεννόηση είναι όχι απλά το ευκταίο, αλλά είναι μια πραγματικότητα στην οποία κανείς δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί επί της ουσίας, πολύ περισσότερο εμείς ή εγώ που θεωρώ ότι είναι και δομικό στοιχείο της παρουσίας μου σε μια ολόκληρη διαδρομή.

Η απάντησή σας από τη μια μεριά είναι λογική, αλλά από την άλλη έχει μια αδυναμία. Εγώ δεν μίλησα για μακροπρόθεσμα πράγματα. Δεν μίλησα για την αβεβαιότητα που είναι δεδομένη ούτε για το μέγεθος της κρίσης. Μίλησα για την αρχή. Η αρχή έχει ένα μεγάλο πρόβλημα. Ξέρετε πολύ καλά ότι, αν ξεκινήσει ο κύκλος και τρέχει και κλείνουν οι επιχειρήσεις και διαλύεται το παραγωγικό σύστημα της χώρας, η επανεκκίνηση μετά δεν θα είναι εύκολη, όσα χρήματα και να διαθέσετε.

Εγώ δεν μιλάω, όπως για παράδειγμα το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης που ζήτησε ένα πρόγραμμα και το κοστολόγησε στα 24 περίπου δισεκατομμύρια, αλλά μιλάω για μια πραγματική δυνατότητα να ρισκάρετε και να δώσετε μια μεγαλύτερη ώθηση στην αντιμετώπιση των σημερινών προβλημάτων για να μην υπάρξει πρόβλημα αύριο. Δεν μίλησα για υποτιθέμενους πόρους ούτε για το ευρωομόλογο ούτε για οτιδήποτε άλλο. Μίλησα για τωρινά διαθέσιμους πόρους που εσείς θα μπορούσατε να προγραμματίσετε από τώρα και γρήγορα και θα καλυφθούν στην πορεία, επειδή είναι δεδομένοι από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα και από όλα αυτά που ανέφερα προηγούμενα.

Η απάντησή σας δεν ακουμπάει τη δική μας απορία και αγωνία, γιατί εγώ δεν φαντασιώνομαι οικονομικούς πόρους που δεν υπάρχουν, όπως η υπερκοστολόγηση του μαξιλαριού, αν θα είναι διαθέσιμοι πόροι από το ANFA κ.λπ. Αυτό είναι κάτι που θα φανεί στο μέλλον.
Επιμένουμε, όμως, ότι

- η χώρα από τώρα σε εθνικό επίπεδο θα μπορούσε να έχει κατακτήσει ένα σοβαρό στη στόχευση σχέδιο, το οποίο θα εκτελεστεί με ταχύτητα με βάση τους διαθέσιμους πόρους,
- ώστε αφενός η ύφεση στην επανεκκίνηση της οικονομίας να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο βαθιά και η ανάκαμψη όσο το δυνατόν πιο γρήγορη
- κυρίως χωρίς αποκλεισμούς και φτωχοποίηση κοινωνικών ομάδων και χωρίς αποδιάρθρωση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας.
- Η χώρα μπορεί σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο να διεκδικήσει με πιο σθεναρό τρόπο την αύξηση των άμεσα διαθέσιμων πόρων με όσο πιο ουδέτερο δημοσιονομικά τρόπο γίνεται.
- Όλοι μας αντιλαμβανόμαστε ότι, αν επιβεβαιωθούν τα σενάρια για δραματική ύφεση το 2020, τότε και τα μεγέθη του χρέους θα πλησιάσουν ανησυχητικά πολύ κοντά και στο 200%, με αποτέλεσμα η κρίση να μην μπορεί να αντιμετωπισθεί επί της ουσίας.

Εμείς προτείνουμε πάντα εδώ και πάρα πολύ καιρό, από την αρχή, όχι μόνο επί της δικής σας θητείας, αλλά και με την προηγούμενη κυβέρνηση, σε κάθε φάση συγκεκριμένα μέτρα, συγκεκριμένες προτάσεις, χωρίς καμία κομματική σκοπιμότητα και υστεροβουλία. Πολλές από τις προτάσεις μας έρχονται εκ των υστέρων να υιοθετήσουν η Κυβέρνηση και η Αξιωματική Αντιπολίτευση.

Αυτή η παράταξη διαθέτει την αίσθηση της πατριωτικής και κοινωνικής ευθύνης. Εξάλλου μιλάει η ιστορία και η διαδρομή του καθένα από εδώ. Όλα αυτά που επαίρεστε σήμερα ότι αποτελούν εγγύηση θεσμική και πολιτική για το ξεπέρασμα της κρίσης της πανδημίας κάτι μας θυμίζουν. Θέλετε το ΕΣΥ, θέλετε το κράτος πρόνοιας, θέλετε την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, θέλετε την κοινωνική αλληλεγγύη με τους θεσμούς της; Κάτι μας θυμίζουν για το ποιος και για το πότε.


- Τελειώνοντας θα ήθελα να δώσω μια συμβουλή από την εμπειρία μου, μια συμβουλή στρατηγικής, βασισμένη στην πολύχρονη πολιτική μου διαδρομή. Το ότι ο Πρωθυπουργός έδειξε ετοιμότητα στην υγειονομική αντιμετώπιση της κρίσης και ότι συνυπέγραψε τη διεκδίκηση του ευρωομολόγου με τις άλλες οκτώ χώρες, προφανώς, είναι θετικό και το επικροτούμε.


Προσέξτε, όμως, κάτι που μας έμαθε ο Ανδρέας Παπανδρέου από τον τρόπο που διαπραγματευόταν με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ξεκινώντας από το μνημόνιο του 1981-1982, τα ΜΟΠ, τα προγράμματα σύγκλισης κ.λπ. Πρέπει να μη φεύγετε από το τραπέζι, αν δεν κερδίσουμε κάτι σημαντικό για τη χώρα, ακόμα και αν χρειαστεί να προβάλλετε σθεναρή αντίσταση που φτάνει μέχρι το βέτο.
Η αντιπαράθεση Βορρά-Νότου βρίσκεται στην αρχή και θα κρίνει κυριολεκτικά το ευρωπαϊκό μέλλον. Οι συμμαχίες που θα χτίσουμε δεν πρέπει να είναι συγκυριακές και για τις φωτογραφίες και τους επαίνους των εταίρων μας. Πρέπει να έχουν χειροπιαστά και άμεσα αποτελέσματα για μας, ακόμα κι αν δεν είναι τα βέλτιστα, όπως το ευρωομόλογο. Και μην ξεχνάτε ότι για το ευρωομόλογο λοιδορηθήκαμε, όταν το θέσαμε το 2010 εμείς πρώτοι, και μπορώ να σας φέρω δεκάδες δημοσιεύματα που διακωμωδούσαν την πρόταση.
Εκ των υστέρων, λοιπόν, προφήτες δεν είμαστε. Θέλω να πω ότι έχουμε μπροστά έναν πολύ δύσκολο δρόμο και πρέπει να τον διαβούμε με πολύ μεγάλη σύνεση, αλλά παράλληλα και τόλμη. Χρειάζεται μεγάλη τόλμη σε αυτές τις περιπτώσεις και ρήξεις, όταν πρέπει.